Wskaźniki finansowe, czyli jak czytać raport emitenta

Dokonując przeglądu sprawozdania finansowego emitenta, należy zwrócić uwagę na kilka najważniejszych informacji, które pomogą wyciągnąć odpowiednie wnioski. W tym celu wyjątkowo przydatna będzie znajomość najważniejszych wskaźników finansowych, które posłużą do określenia ryzyka związanego z danym emitentem.

Etapy analizy emitenta

Każda decyzja inwestycyjna, związana z nabyciem papierów wartościowych na rynku dłużnym, powinna być poprzedzona odpowiednią analizą emitenta oraz otoczenia, w jakim funkcjonuje. Proces ten najczęściej rozpoczynany jest od zbadania sytuacji makroekonomicznej kraju, w jakim swoją działalność gospodarczą prowadzi dany podmiot.

Do najważniejszych wskaźników, jakie brane są pod uwagę na tym etapie prac, należą m.in.: deficyt budżetowy, saldo bilansu płatniczego, poziom inflacji, dynamika PKB, poziom stóp procentowych, stabilność waluty oraz przewidywalność polityki rządowej.

Kolejnym etapem jest analiza sektorowa, polegająca na określeniu ryzyka oraz potencjału inwestycyjnego w poszczególnych sektorach gospodarki. Głównym celem tego etapu jest odpowiedź na pytanie o to, jaką zdolność do rozwoju względem całej gospodarki posiadają przedsiębiorstwa działające w danym obszarze.

Ostatnią częścią jest analiza sytuacyjna oraz finansowa emitenta. Celem analizy sytuacyjnej jest ocena przedsiębiorstwa, które najlepiej radzi sobie na tle rynku oraz porównanie go z konkurencją. Oceniane są tutaj głównie aspekty pozafinansowe jak: zarządzanie, marketing, reklama, strategia oraz szanse i zagrożenia, jakie stoją przed spółką. Na samym końcu dokonywana jest analiza finansowa, która pozwala ocenić dotychczasową działalność spółki w oparciu o osiągane przez nią wyniki finansowe. Głównym narzędziem, jakie jest w tym przypadku wykorzystywane, stanowią raporty finansowe, na podstawie których dokonuje się obliczeń odpowiednich wskaźników, umożliwiających dokonania oceny końcowej.

Analiza finansowa emitenta

Biorąc pod uwagę naszą aktywność na rynku dłużnym, analizę finansową emitenta możemy przeprowadzić pod kątem trzech wskaźników, które spośród wszystkich dostępnych powinny nas najbardziej interesować:

  • wskaźnik płynności, określający zdolności spółki do obsługi krótkoterminowych zobowiązań;
  • wskaźnik rentowności, określający wielkość zysku pochodzącą z poniesionych nakładów;
  • wskaźnik zadłużenia, określający ogólne zadłużenie emitenta i zdolności do jego obsługi.

Ciężko jednoznacznie wskazać, które z wyżej wymienionych wskaźników są najważniejsze. Warto jednak dodać, że w okresach dobrej koniunktury gospodarczej inwestorzy skupiają się głównie na wskaźnikach rentowności. Natomiast w okresie bessy na rynkach kapitałowych lub pogorszenia sytuacji makroekonomicznej następuje przekierowanie uwagi na wskaźniki rentowności oraz płynności, co jest związane z występującym wtedy ryzykiem upadłości emitentów. Oczywiście same sprawozdania finansowe nie posiadają gotowych wskaźników, a jedynie liczby, które dopiero musimy odpowiednio zinterpretować.

Wskaźnik bieżącej płynniści

Najważniejszym wskaźnikiem służącym do określenia płynności emitenta jest wskaźnik bieżącej płynności. Określa on zdolność przedsiębiorstwa do regulowania zobowiązań środkami obrotowymi i jest obliczany na podstawie aktywów i pasywów bieżących:

Wskaźnik bieżącej płynności = aktywa bieżące/ pasywa bieżące

Wartość wskaźnika bieżącej płynności powinna oscylować między 1,2-2,0. Należy jednak zwrócić uwagę, że przy wartości wskaźnika poniżej 1 punktu, emitent może mieć problemy z terminowym regulowaniem swoich zobowiązań. Natomiast jeśli wskaźnik przekracza 3 punkty, spółka może mieć kłopoty ze zbyciem swoich produktów, które zalegają w magazynach.

Wskaźniki rentowności

Wśród wskaźników określających rentowność przedsiębiorstwa znajdują się:

  • Wskaźnik rentowności sprzedaży, który określa zdolności spółki do generowania zysków przez sprzedaż. Oczekiwana jest jak najwyższa wartość tego wskaźnika, gdyż świadczy to o wyższej efektywności osiąganych dochodów.
    Wskaźnik rentowności sprzedaży = (sprzedaż netto/ zysk netto)* 100%
  • Wskaźnik rentowności aktywów, który określa wielkość zysku, jaka przypada na majątek, którym dysponuje emitent. W zależności od wielkości przedsiębiorstwa, jego wartość powinna oscylować na poziomie od 1 do 8%. Mniejsze spółki mogą posiadać wyższy poziom wskaźnika.
    Wskaźnik rentowności aktywów = (zysk netto/ aktywa ogółem)* 100%
  • Stopa zwrotu z kapitału własnego, która określa zysk przypadający na zainwestowany kapitał. Oczekiwana jest jak najwyższa wartość tego wskaźnika.
    Stopa zwrotu z kapitału własnego = (zysk netto/ kapitały własne)* 100%

Wskaźniki zadłużenia

Wśród wskaźników określających strukturę oraz poziom zadłużenia emitenta zaliczamy:

  • Wskaźnik ogólnego zadłużenia, który określa strukturę finansowania aktywów firmowych. Za optymalną wartość uważa się poziom poniżej 0,67, natomiast w przypadku jego przekroczenia, wzrasta ryzyko utraty przez spółkę zdolności do obsługi długu.
    Wskaźnik ogólnego zadłużenia = (zobowiązania ogółem/ aktywa ogółem)* 100%
  • Wskaźnik zadłużenia kapitału własnego, który określa stopień zaangażowania w spółce kapitału obcego względem kapitału własnego. Wielkość tego wskaźnika nie powinna przekraczać poziomu 1,0 dla dużych i średnich spółek oraz 3,0 dla małych.
    Wskaźnik zadłużenia kapitału własnego = zobowiązania ogółem/ kapitał własny
  • Wskaźnik zadłużenia długoterminowego, określający, jaka część zobowiązań długoterminowych pokryta jest kapitałem własnym. Optymalny poziom wskaźnika zamyka się w przedziale od 0,5 do 1,0.
    Wskaźnik zadłużenia długoterminowego = zobowiązania długoterminowe/ kapitał własny