Wcześniejszy wykup obligacji korporacyjnych

Inwestycja w obligacje korporacyjne, podobnie jak w przypadku innych narzędzi służących pomnażaniu majątku, wiąże się z zamrożeniem kapitału na pewien czas. W przypadku papierów dłużnych termin zapadalności (wykupu) zamieszczany jest w prospekcie emisyjnym lub memorandum informacyjnym, stąd już na początku transakcji obligatariusz zna okres, na jaki przekazuje swoje środki na rzecz emitenta. Sytuacja komplikuje się jednak, kiedy jedna ze stron umowy decyduje się na wcześniejszy wykup obligacji.

Najprostszym sposobem na pomnażanie swoich oszczędności jest ulokowanie ich w dostępne na rynku rozwiązania inwestycyjne. W zależności od skłonności do ryzyka, jakie posiada właściciel wolnych środków, może to być inwestycja w akcje spółek giełdowych, obligacje korporacyjne, obligacje skarbowe czy też najpopularniejsze depozyty bankowe.

Większość z wyżej wymienionych rozwiązań (poza akcjami), posiada różne okresy zapadalności, przez co z góry narzuca nam czas trwania inwestycji. Do najkrótszych należą lokaty bankowe, które najczęściej dostępne są wariancie 1, 3, 6 lub 12 miesięcznym. W tym przypadku wcześniejsze wyjście z inwestycji wiąże się z utratą odsetek i otrzymaniu wpłaconego kapitału. Zdecydowanie dłuższą inwestycją są obligacje. Horyzont inwestycyjny papierów dłużnych w zależności od tego, kto jest emitentem (spółka/ państwo) wynosi od 1 do nawet 10 lat. Niestety inaczej niż w przypadku depozytów bankowych, gdzie zasady wcześniejszego wykupu obligacji są ściśle określone w dokumencie emisyjnym i zależą od wielu czynników zewnętrznych.

Wcześniejszy wykup obligacji przez emitenta

W przypadku obligacji korporacyjnych to emitent jest jednostką decydującą o tym kiedy, w jakiej formie oraz na jakich warunkach odbędzie się emisja papierów dłużnych. Jeden z punktów, jaki będziemy mogli znaleźć w większości prospektów emisyjnych, będzie dotyczyć możliwości wykupu obligacji przed terminem ich zapadalności. O ile w przypadku lokat bankowych taka sytuacja nie ma miejsca (rzadko bank wypowiada nam umowę depozytu środków), o tyle w przypadku obligacji korporacyjnych jest to bardziej prawdopodobny scenariusz. Emitenci zabezpieczają w ten sposób swoje interesy na wypadek zmiany koniunktury gospodarczej bądź pojawienia się innych nieprzewidzianych wydarzeń.

Zasadniczo decyzja o wcześniejszym wykupie obligacji następuje w dwóch przypadkach. W pierwszym emitent podejmuje decyzję o refinansowaniu swojego zadłużenia na korzystniejszych warunkach. Na ogół dzieje się tak, kiedy jego sytuacja finansowa ulega poprawie i może on zaoferować kolejną serię obligacji o niższym oprocentowaniu. W ten sposób spółka redukuje koszt obsługi swojego zadłużenia, obniżając jednocześnie swój balast finansowy. W drugim przypadku decyzja o przedterminowym wykupie może być spowodowana zakończeniem realizacji projektu bądź pozyskaniem środków ze zbycia swoich aktywów np. w postaci akcji lub nieruchomości.

Wcześniejszy wykup obligacji (na żądanie emitenta) często wiąże się z wypłatą dodatkowej premii dla obligatariuszy. Na ogół jest ona uzależniona od liczby miesięcy, które zostały do pierwotnie zakładanego terminu wykupu. W takim wypadku inwestor oprócz wpłaconego kapitału i otrzymanych dotychczas odsetek zostanie dodatkowo wynagrodzony przez emitenta. Wszystko zależy jednak od zapisów, jakie znajdują się dokumencie emisyjnym, gdyż sama praktyka wypłacania premii za wcześniejszy wykup nie jest bowiem obligatoryjna.

Wcześniejszy wykup obligacji przez inwestora

W przeciwieństwie do lokat, wcześniejszy wykup obligacji na żądanie inwestora jest dużo bardziej skomplikowanym procesem. Podobnie jak w przypadku żądania wykupu przez emitenta, warunki takiej transakcji uwzględnione są w dokumencie emisyjnym. W większości przypadków jest ona możliwa, jeśli emitent przestanie wywiązywać się ze swoich zobowiązań i przestanie spełniać określone wcześniej warunki.

Restrykcje, jakie powinien spełniać emitent, przybierają różną postać. Mogą sprowadzać się do wymagań finansowych (poziom zadłużenia) oraz niefinansowych (wymogi informacyjne, terminy wypłaty odsetek). Podsumowując możliwość przedterminowego wykupu obligacji na żądanie inwestora, pojawia się jedynie z winy emitenta. Oczywiście z punktu widzenia spółki emitującej papiery dłużne nie jest to rozwiązanie optymalne, gdyż może ją odciąć od źródła finansowania i wpędzić w dodatkowe problem finansowe. Jednak z punktu widzenia inwestorów jest to dodatkowy profit, umożliwiający odzyskanie wpłaconych środków, jeszcze zanim stanie się to niemożliwe (np. w przypadku bankructwa).

Obligacje wymagają czasu

Podejmując decyzję o inwestycji w papiery dłużne, należy liczyć się z możliwością podjęcia przez emitenta decyzji o przedterminowym wykupie obligacji oraz z utrudnieniami związanymi ze wcześniejszym odzyskaniem własnego kapitału. Analizując sytuację z drugiej strony, poprzez ustanowienie odpowiednich klauzul, spada ryzyko utraty zainwestowanych środków, jeśli emitent popadnie w kłopoty. Należy jednak pamiętać, że obligacje stają się wymagalne jedynie na wniosek obligatariusza. Oznacza to, że inwestorzy we własnym zakresie powinni pilotować bieżące raporty finansowe przedsiębiorstwa, w które ulokowali swoje oszczędności i odpowiednio reagować w sytuacjach awaryjnych. Obligacje są inwestycją o charakterze średnio lub długoterminowym stąd ważne, aby decyzja o ulokowaniu w nie środków była odpowiednio przemyślana.