Opodatkowanie obligacji korporacyjnych

Obligacje korporacyjne należą do jednych z najchętniej wybieranych instrumentów finansowych. Główną zaletą papierów dłużnych jest możliwość osiągnięcia wysokiej stopy zwrotu, bez ponoszenia wysokiego ryzyka inwestycyjnego. Lokując swoje oszczędności w obligacje, nie należy jednak zapominać o kwestiach podatkowych, które podobnie jak w przypadku innym form oszczędzania, wpływają na ostateczny rachunek naszych zysków. 

Opodatkowanie obligacji pierwotnych

W przypadku nabycia tradycyjnych obligacji na rynku pierwotnym i utrzymaniu ich do terminu wykupu, opodatkowaniu podlegają jedynie wypłacane przez emitenta odsetki. Od otrzymywanej cyklicznie premii, obligatariusze zobowiązani są odprowadzać zryczałtowany podatek od dochodów kapitałowych, potocznie nazywany podatkiem Belki (w 2002 r. wprowadził go ówczesny Minister Finansów Marek Belka). Obecnie jego stawka wynosi 19% i w całości pobierany jest przez płatnika (np. dom maklerski lub emitenta), który przelewa na rachunek inwestora zysk netto. W praktyce oznacza to, że podobnie jak w  przypadku lokat bankowych, osoba posiadająca w swoim portfelu papiery dłużne, nie musi martwić się o jego zapłatę. Warto dodać, że podatek zryczałtowany uniemożliwia wyrównywanie ewentualnych zysków lub strat, przy wykorzystaniu innych instrumentów finansowych. Przykładowo inwestor nie może rekompensować zysku z tytułu wypłaty odsetek od obligacji korporacyjnych, stratami poniesionymi na rynku akcji.

Podobnie sytuacja wygląda w przypadku nabycia papierów dłużnych z dyskontem. Dla przypomnienia są to obligacje nabywane przez inwestorów po cenie niższej niż nominalna. Często nazywane są również obligacjami zerokuponowymi, gdyż nie posiadają kuponu odsetkowego, a jedynym zyskiem obligatariuszy jest różnica między ceną nabycia a ceną nominalną. W przypadku utrzymania tego typu obligacji do terminu zapadalności podobnie, jak w przypadku odsetek, inwestor również zapłaci 19% zryczałtowany podatek od dochodów kapitałowych, w wysokości zależnej od dyskonta.

Opodatkowanie obligacji wtórnych

Nieco więcej uwagi należy poświęcić kwestiom podatkowym związanym z transakcjami na rynku wtórnym. Często obligatariusz nabywa papiery dłużne w terminie, który uniemożliwia uzyskanie prawa do całości wypłacanych odsetek. Oznacza to, iż mimo otrzymania części kuponu odsetkowego, podatek zostanie naliczony od całości powstałej od ostatniego terminu wypłaty. Analizując powyższą zależność, należy stwierdzić, iż z punktu widzenia inwestora zawieranie transakcji zakupu papierów dłużnych pod koniec okresu odsetkowego, powoduje najwyższe straty. Oczywiście wyższy podatek mogą zrekompensować różnice w cenie obligacji, które wyrażane jako procent wartości nominalnej spadają przed okresem rozliczenia, co automatycznie powoduje wzrost dyskonta i wyższy zysk. Większość ekspertów zaleca jednak kupno obligacji korporacyjnych na początku okresu odsetkowego, kiedy kupon jest na najniższym poziomie. Podobnie jak w przypadku rynku pierwotnego, zyski obciążane są  zryczałtowanym podatkiem od dochodów kapitałowych (19%), który w całości pobierany jest przez płatnika.

Obligacje a rozliczenie PIT

Konieczność uwzględnienia transakcji związanych z obligacjami, występuje jedynie w przypadku zysków osiągniętych na rynku wtórnym. Transakcja sprzedaży papierów dłużnych przed terminem ich zapadalności wiąże się z zapłatą prowizji, która kwalifikowana jest jako koszt uzyskania przychodu. W takiej sytuacji obligatariusz zobowiązany jest do samodzielnego rozliczenia PIT-38. Może to przynieść spore korzyści, szczególnie jeśli ogólny bilans środków uzyskanych z tytułu różnych instrumentów finansowych wskazuje na wysokość poniesionych kosztów lub jest ujemny. Inwestor zapłaci wówczas niższy podatek lub nie zapłaci go wcale.

Podatek, jak każdy inny

Podsumowując, obligacje korporacyjne nie nakładają na inwestorów szczególnych obowiązków podatkowych oraz nie wpływają znacząco na osiągane zyski. Podatek Belki obowiązuje bowiem wobec wszystkich instrumentów finansowych, nie wyłączając lokat, akcji, kontraktów terminowych, czy też opcji. Warto jednak dokonywać dokładnej analizy, szczególnie jeśli planujemy zakup papierów dłużnych na rynku wtórnym. Przy stosunkowo niewielkich nakładach czasowych, możemy wybrać odpowiedni moment na transakcję, który zminimalizuje koszty podatkowe.