Na czym polega emisja obligacji

W dobie niskich stóp procentowych obligacje cieszą się coraz większym zainteresowaniem zarówno ze strony mediów, jak i drobnych inwestorów. Dla wielu zainteresowanych zagadką pozostaje jednak, czym tak naprawdę są obligacje oraz na czym polega ich emisja i wykup.

Czym są obligacje?

Podstawowa definicja jest bardzo prosta. Obligacja jest niczym innym, jak papierem wartościowym wydawanym przez emitenta, który potwierdza w ten sposób, że jest dłużnikiem drugiej strony transakcji – obligatariusza. Można więc z czystym sumieniem powiedzieć, iż emisja obligacji jest formą zaciągnięcia kredytu, którą od tradycyjnego bankowego finansowania różni kilka istotnych cech.

Pierwszą z nich jest termin wykupu, czyli data, po której upływie emitent zobowiązany jest do wypłacenia obligatariuszowi ceny nominalnej, co jest równoznaczne ze zwrotem wpłaconego kapitału. Należy bowiem pamiętać, że kwota określająca wartość obligacji to wartość nominalna, zaś cena sprzedaży obligacji w dniu emisji, to po prostu cena emisyjna.

Jak każdy kredyt, obligacje również są oprocentowane. Nabycie ich przez obligatariusza jest równoznaczne z inwestycją, a co za tym idzie, oczekiwaniem zarobku określonej sumy pieniędzy. Długość trwania okresów odsetkowych wynosi najczęściej 1, 3, 5 lub 12 miesięcy. Wartość kapitałowa kredytu wypłacana jest natomiast w momencie wykupu obligacji.

Jak rozpocząć emisję

Obligacje możemy klasyfikować według różnych kategorii. Podstawowym podziałem jest ten, ze względu na rodzaj emitenta. To właśnie tutaj znajdziemy najbardziej znane obligacje skarbowe, czyli papiery dłużne emitowane przez rząd oraz obligacje komunalne, których emitentem są samorządy terytorialne. Coraz bardziej popularne stają się również obligacje korporacyjne, wydawane np. przez duże spółki akcyjne, które szukają finansowania alternatywnego dla kredytu bankowego.

Oczywiście można dokonać innych podziałów, jak choćby ze względu na kraj pochodzenia (krajowe/europejskie), rodzaj oprocentowania (stałe/zmienne), czy też stopień zabezpieczenia (zabezpieczone/niezabezpieczone). Niemniej jednak decyzja o pozyskaniu środków za pomocą papierów dłużnych, wiąże się z ich emisją i to właśnie temu zagadnieniu poświęcony jest niniejszy materiał.

Zasadniczo na rynku możemy spotkać dwa rodzaje ofert: prywatną oraz publiczną. Pomijając różnice między dwoma wskazanymi wyżej emisjami, pierwszą decyzją, jaką podmiot gospodarczy musi podjąć, by w ogóle rozpocząć ofertę papierów dłużnych, jest przyjęcie uchwały o przeprowadzeniu emisji obligacji. Uprawnionym organem do podjęcia tego typu decyzji są osoby wskazane w statucie. Może to być zarząd spółki, rada nadzorcza czy też walne zgromadzenie akcjonariuszy. Na podstawie przyjętej uchwały, podejmowane są decyzje w sprawie opracowania warunków emisji, co w praktyce oznacza ustalenie oprocentowania obligacji, długości okresów odsetkowych, formy zabezpieczenia oraz w zależności od potrzeb (wielkości emisji) wskazanie, czy nasza oferta będzie emisją prywatną czy też publiczną.

Publiczna emisja obligacji

Na ogół emitenci decydują się na publiczną emisję obligacji, kiedy chcą pozyskać z rynku stosunkowo wysoki kapitał lub wprowadzić swoje papiery na rynek Catalyst. Oferta publiczna musi być udostępniania co najmniej 150 osobom lub nieoznaczonym adresatom, w dowolny sposób, co oznacza, że inaczej niż w przypadku emisji prywatnej, można korzystać reklam w środkach masowego przekazu, bilbordów itd.

Tego typu oferta nakłada jednak na emitenta dodatkowe obowiązki w postaci sporządzenia prospektu emisyjnego bądź memorandum informacyjnego, który musi zatwierdzić Komisja Nadzoru Finansowego i który musi być udostępniony do publicznej wiadomości. Cały proces wymaga wsparcia ze strony domu maklerskiego, który na podstawie zawartej umowy, przygotowuje i koordynuje proces emisji. Istnieje jednak odstępstwo i w sytuacji, w której obligacje o jednostkowej wartości – nie mniejszej niż 50 000 euro – kierowane są wyłącznie do inwestora kwalifikowanego i nie będą wprowadzane do obrotu regulowanego, nie wymaga się sporządzania prospektu emisyjnego.

Prywatna emisja obligacji

Oferta prywatna wymusza na emitencie skierowanie propozycji nabycia papierów wartościowych do maksymalnie 149 inwestorów. Procedura oferty prywatnej jest zdecydowanie łatwiejsza i szybsza do przeprowadzenia w stosunku do oferty publicznej. Nie jest wymagane bowiem sporządzenie prospektu emisyjnego ani też memorandum informacyjnego. Emitent przygotowuje jedynie warunki emisji, które udostępnia potencjalnym obligatariuszom. Sprzedaż obligacji następuje, kiedy inwestor decydujący się na nabycie obligacji złoży odpowiednie oświadczenie oraz dokona wpłaty na wskazany rachunek.

Zarówno oferta publiczna, jak i prywatna mają swoje wady i zalety. W przypadku emisji publicznej, dzięki dostępowi do nieograniczonej liczby inwestorów oraz możliwości uzyskania dużej płynności (poprzez wprowadzenie obligacji do obrotu na rynku regulowanym) zwiększamy szanse na zebranie oczekiwanych środków finansowych. Na korzyść oferty niepublicznej przemawia natomiast krótki okres między rozpoczęciem a zakończeniem emisji oraz niski koszt związany z jej przygotowaniem.